حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

290

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

معلّى اشعرى ، او را و مصقلهء بن اسحق را ، در شعرى كه منسوبست بذو مدح كرده است ، و اليسع را ذمّ و نكوهش - مكر ابراهيم درين مساحت از عراق ذراعى ديكر بقم آورده است . امّا من كه مصنّف اين كتابم ، اين روايت و اين خبر نديده‌ام و نشنيده‌ام ، و اللّه أعلم . مساحت پنجم : مساحت أبى الجارود ، منذر بن منصورست : و أبو الجارود ، عامل « 1 » قم در زمان خلافت واثق « 2 » ، و امارت عبد الرحمن بن حبيب طوسى . و أبو الجارود قم را مساحت كرد و بپيمود ، در سال سبع و عشرين و مائتين « 3 » ، و مال آن بمساحت او سهزار هزار درهم بوده است . و أبى الجارود بقم عامل بود ، تا سنهء تسع و عشرين و مائتين « 4 » ، و پس از آن از قم باز كرديد ، مستوحش و متنفّر از اهل قم ، و براذر خود احمد بن منصور را بر جآى خود خليفه كرد و بكذاشت ، چنانج من در باب ولاة و حكّام حكايت و ذكر او كردم « 5 » .

--> ( 1 ) . نماينده ديوان الخراج ، كه مسئوليت جمع‌آورى خراج شهر را به عهده داشت ، عامل يا عامل خراج مىگفتند . ( 2 ) . هارون بن محمد بن هارون الرشيد ، ملقّب به الواثق باللّه ، نهمين خليفه عباسى ، پس از مرگ المعتصم باللّه عباسى در 11 ربيع الاول سال 227 هجرى به خلافت رسيد ، و در ذى حجّة سال 232 هجرى به هلاكت رسيد . ( 3 ) . سال 227 هجرى . ( 4 ) . سال 229 هجرى . ( 5 ) . طبق فهرستى كه مصنّف در آغاز كتاب آورده است ، باب يازدهم كتاب داراى يك فصل بوده است ، درباره واليان و حاكمان قم از سال 89 هجرى ( سال كورهء و شهرشدن قم ) تا سال 378 هجرى ، كه 201 نفر مىباشند ، و اين باب از بابهاى مفقود كتاب تاريخ قم است ، و از سخن او كه مىگويد : ( چنانچ من در باب ولاة و حكّام حكايت و ذكر او كردم ) مىتوان استفاده كرد كه